Yuzz.euondernemen
in België
Startchecklist

01.10 · Starten als zelfstandige

Ondernemen als gehuwd koppel: samen een zaak, goed geregeld

Liefde en zaken combineren kan heel goed werken – als je de juridische, fiscale en sociale kant vooraf samen goed regelt.

Cijfers 202611 min lezen

Kernpunten

  • Zonder huwelijkscontract val je onder het wettelijk stelsel: beroepsschuldeisers kunnen dan ook de gemeenschap aanspreken.
  • Een huwelijkscontract (bijvoorbeeld scheiding van goederen, eventueel met een verrekenbeding) beschermt het gezinsvermogen beter – laat je adviseren door een notaris.
  • Werkt je partner mee in je eenmanszaak, dan is het statuut van meewerkende echtgenoot meestal verplicht en interessant.
  • Samen een BV oprichten scheidt de zaak van het gezin, maar vraagt duidelijke afspraken over aandelen, bestuur en uittreding.

Heel wat Belgische zaken worden door een koppel gerund: de bakkerij, het architectenbureau, de webshop of het bed and breakfast. Samen ondernemen geeft vertrouwen, flexibiliteit en een gedeeld project. Maar je verweeft er ook je gezin, je vermogen en je relatie mee. Een paar keuzes maak je daarom best bewust – liefst vóór je start, of vóór je trouwt.

Stap 1: ken je huwelijksvermogensstelsel

Je huwelijksvermogensstelsel bepaalt wat van wie is, en wie voor welke schulden instaat. Dat is voor een ondernemer cruciaal.

StelselWat betekent het voor je zaak?
Wettelijk stelsel (geen huwelijkscontract)Er zijn drie vermogens: twee eigen vermogens en een gemeenschappelijk vermogen. Je beroepsinkomsten vallen in de gemeenschap. Beroepsschuldeisers van de ondernemende echtgenoot kunnen niet alleen diens eigen vermogen, maar ook de gemeenschap aanspreken. Beroepsgoederen die één echtgenoot exclusief gebruikt, zijn qua eigendom eigen, maar hun waarde valt in de gemeenschap.
Scheiding van goederenIeder behoudt zijn eigen vermogen en inkomsten. De schuldeisers van je zaak kunnen het vermogen van je partner in principe niet aanspreken. Zonder extra afspraken kan de niet-ondernemende partner bij een scheiding of overlijden wel slecht beschermd zijn; daarom wordt vaak een verrekenbeding toegevoegd.
Gemeenschap van goederen (algehele)Alles is gemeenschappelijk. Voor ondernemers met risico’s is dit zelden aangewezen.

Wil je weten hoe die stelsels in detail werken, wat een huwelijkscontract kost en hoe je het later nog aanpast? Op trouwfeest.be vind je een heldere uitleg: huwelijksstelsels in België uitgelegd. Een huwelijkscontract kan enkel door een notaris opgesteld of gewijzigd worden, ook tijdens je huwelijk.

Je gezinswoning beschermen

Heb je een eenmanszaak, dan kan je bij de notaris een verklaring van onbeslagbaarheid afleggen voor je gezinswoning. Je beroepsschuldeisers kunnen je woning dan in principe niet meer in beslag nemen voor schulden die na die verklaring ontstaan. Ben je getrouwd onder het wettelijk stelsel en is de woning gemeenschappelijk, dan moet je partner meestal mee tekenen.

Stap 2: kies de juiste structuur

Eén partner zelfstandig, de andere helpt mee

Helpt je echtgenoot of wettelijk samenwonende partner regelmatig mee in je eenmanszaak, zonder eigen sociaal statuut, dan is het statuut van meewerkende echtgenoot in principe verplicht. In het maxistatuut bouwt je partner volwaardige sociale rechten op: pensioen, ziekte-uitkering, moederschapsrust. Fiscaal kan je een deel van je winst aan je partner toekennen (het meewerkersinkomen), wat je belastingdruk kan spreiden.

Beiden zelfstandig in eigen naam

Werk je allebei als zelfstandige in hetzelfde project, dan kan elk een eenmanszaak hebben en factureren jullie elk voor jullie eigen deel. Dat is eenvoudig, maar je zaak heeft dan eigenlijk twee “eigenaars” zonder gezamenlijke structuur. Duidelijke afspraken (wie investeert, wie is eigenaar van de klanten, de naam, de website) zijn dan onmisbaar.

Samen een vennootschap

Een BV scheidt het vermogen van de zaak van je gezinsvermogen. Jullie worden beiden aandeelhouder en eventueel bestuurder. Spreek af:

  • hoe de aandelen verdeeld worden (50/50 geeft gelijke inspraak, maar ook kans op een patstelling);
  • wie welke beslissingen mag nemen (dagelijks bestuur versus grote investeringen);
  • wat er gebeurt met de aandelen bij een scheiding of overlijden – leg dat vast in de statuten of een aandeelhoudersovereenkomst;
  • hoeveel elk zich als bedrijfsleider uitkeert (let op de minimumbezoldiging van € 51.000 voor het verlaagde tarief, zie vennootschapsvormen).

Stap 3: fiscale aandachtspunten voor koppels

  • Gezamenlijke aanslag: getrouwden en wettelijk samenwonenden worden samen belast, maar elk inkomen wordt apart in de schijven geplaatst.
  • Huwelijksquotiënt: verdient één partner weinig of niets, dan kan een deel van het inkomen van de andere naar die partner overgeheveld worden. Vanaf inkomstenjaar 2026 wordt dat voordeel geleidelijk afgebouwd (in 2026 nog maximaal € 13.800).
  • Meewerkersinkomen: in een eenmanszaak kan een deel van de winst aan de meewerkende echtgenoot toegekend worden, binnen wettelijke grenzen en als dat in verhouding staat tot het werk.
  • Vennootschap: twee bezoldigingen in plaats van één kan de progressie van de personenbelasting milderen, maar elke bezoldiging brengt ook sociale bijdragen mee.

Stap 4: maak afspraken voor als het moeilijk wordt

Niemand trouwt of start een zaak met het idee dat het misloopt. Toch zijn afspraken op voorhand de beste bescherming – voor de zaak én voor de relatie:

  1. Rollen en verantwoordelijkhedenWie doet wat, wie beslist waarover, en hoe vaak overleggen jullie “zakelijk”?
  2. GeldHoeveel nemen jullie elk op, hoeveel blijft in de zaak, en hoe bouwen jullie elk een eigen pensioen op?
  3. UittredingWat gebeurt er als één van jullie wil stoppen of bij een scheiding? Wie neemt over, en tegen welke waardering?
  4. Overlijden en ziekteDenk aan een testament, een volmacht, een verzekering gewaarborgd inkomen en eventueel een schuldsaldo- of overlijdensverzekering.
  5. Grenzen tussen werk en privéSpreek tijden en plekken af waar het niet over de zaak gaat. Meer daarover in evenwicht tussen privé- en beroepsleven.

Niet getrouwd maar samenwonend?

Wettelijk samenwonenden worden fiscaal grotendeels als gehuwden behandeld en kunnen ook het statuut van meewerkende echtgenoot krijgen. Hun vermogensrechtelijke bescherming is wel beperkter: zonder samenlevingscontract heeft elke partner in principe zijn eigen vermogen. Feitelijk samenwonenden hebben geen wettelijk kader: daar zijn schriftelijke afspraken nog belangrijker.

Veelgestelde vragen

Moet ik een huwelijkscontract hebben als ik een eigen zaak start?

Het is niet verplicht, maar wel sterk aan te raden om je stelsel te laten nakijken door een notaris. Vooral bij een eenmanszaak met risico’s kan scheiding van goederen (eventueel met verrekenbeding) het gezinsvermogen beschermen.

Kan mijn partner meewerken zonder eigen statuut?

Occasionele hulp kan, maar wie regelmatig meewerkt in de eenmanszaak van zijn of haar partner en geen eigen sociaal statuut heeft, moet zich in principe aansluiten als meewerkende echtgenoot.

Kan ik het statuut van meewerkende echtgenoot gebruiken in een BV?

Nee. In een vennootschap wordt je partner werkende vennoot, bestuurder of werknemer, met het bijbehorende sociale statuut.

Wat gebeurt er met onze zaak bij een scheiding?

Dat hangt af van je huwelijksstelsel, de rechtsvorm en je afspraken. Onder het wettelijk stelsel kan de waarde van de zaak (deels) in de gemeenschap vallen. Leg uittredingsregels best vooraf vast in een aandeelhoudersovereenkomst of samen met je notaris.

Officiële bronnen

Deze pagina bevat algemene informatie en is geen persoonlijk juridisch, fiscaal of financieel advies. Leg je eigen situatie voor aan je boekhouder, sociaal verzekeringsfonds of een andere erkende professional.